Als je op aarde op de weegschaal gaat staan, geeft die bijvoorbeeld 25 kilogram aan. Maar als je op de maan of Mars op dezelfde weegschaal zou gaan staan, dan geeft die een veel lagere waarde aan! Een weegschaal gemaakt voor op aarde werkt dus niet op een andere planeet. Maar wist je dat ook op de aarde een weegschaal soms een te hoge of te lage waarde aangeeft?

Heb je een gewone weegschaal of een keukenweegschaaltje thuis? Dan kun je daar een aantal experimenten mee doen! Heb je geen weegschaal of keukenweegschaal thuis, dan kun je meteen naar experiment 3 gaan. Voor dat proefje moet je wel naar een gebouw met een lift kunnen gaan.

Je kunt een werkblad voor dit proefje downloaden als PDF:

• Download deze versie als je een gewone weegschaal hebt;
• Download deze versie als je een keukenweegschaaltje hebt.

Experiment 1:

Zet de weegschaal eerst op een vlakke ondergrond, bijvoorbeeld de vloer. Hoeveel weeg je nu? Zet de weegschaal daarna een beetje schuin, bijvoorbeeld door er aan de ene kant iets onder te zetten. Wat geeft de weegschaal nu aan? En wat gebeurt er wanneer je de weegschaal nog schuiner zet? Je kunt deze proef ook uitvoeren met een keukenweegschaaltje waarop je bijvoorbeeld een boek of een pak pannenkoekenmeel legt.

Experiment 2:

Zet de weegschaal op een vlakke ondergrond. Spring nu van de weegschaal af. Wat zie je gebeuren wanneer je je afzet? Deze proef werkt helaas niet met een keukenweegschaaltje.

Experiment 3:

Neem in een flatgebouw de lift naar boven. Wat voel je wanneer de lift nét begint te bewegen (en dus sneller gaat)? En wat voel je wanneer de lift weer begint af te remmen (en dus langzamer gaat)? 

Probeer dit ook uit wanneer de lift weer naar beneden gaat. Wat voel je nu op het eerste stukje (waarin de lift versnelt) en het laatste stukje (waarin de lift afremt)?

Als je een weegschaal hebt, kun je deze meenemen in de lift en erop gaan staan. Of een keukenweegschaaltje waar je bijvoorbeeld een boek of een pak pannenkoekenmeel op legt. Kijk of de waarde die de weegschaal aangeeft onderweg verandert! Het verschil is soms helaas te klein om echt goed te kunnen zien.

Uitleg:

Een weegschaal weegt niet jouw aantal kilogrammen, maar alleen hoe hard jij op de weegschaal drukt. Dat ‘vertaalt’ de weegschaal dan naar een aantal kilogrammen. Maar dat werkt alleen goed op de aarde, en wanneer de weegschaal op een vlakke ondergrond staat die niet sneller of langzamer gaat! Een andere planeet of maan zou namelijk harder of minder hard aan je trekken dan de aarde, waardoor de ‘vertaling’ naar kilo’s niet goed werkt.

Bij experiment 1 staat de weegschaal schuin. Hierdoor duwt jouw gewicht niet helemaal in de juiste richting op de weegschaal, waardoor de weegschaal een lagere waarde laat zien. En zet je de weegschaal té schuin, dan zul je ervan afglijden! Bij experiment 2 zet je je af, waardoor je extra hard tegen de weegschaal duwt. Hierdoor geeft de weegschaal teveel kilo’s aan. Experiment 3 werkt hetzelfde, alleen is het nu de lift die extra hard of juist minder hard tegen jou aan duwt.